عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
818
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
براى صورت خريد و فروش دلالها به طبع رسانيده كه هر دلالى در هر ماه يك كتابچه را خريده صورت خريد و فروش خود را صحيح در آن كتابچه بنويسد ، در رأس ماه به مجلس تجارت بدهد و كتابچهء سفيدى از نو بگيرد . كتابچه را سه نمره قيمت قرار داد . يك تومان ، دو تومان ، سه تومان به حسب اعتبار دلال از قرار مذكور سه هزار نفر در طهران دلال است . در عشر سوم رجب كه اين گفتگو ميان دلال [ ها ] شده ، مشغول اسبابچينى مىباشند كه اين كار را موقوف نمايند به هردو راه : يكى اينكه خريد و فروش آنها معلوم نشود . دوم اينكه در هر ماه بايد مبالغى پول كتابچه بدهند . هرروزه در منزل آقا سيد هادى دلال اصفهانى مشغول مشاوره براى موقوف كردن اين كار مىباشند . طهران ديروز كه بيست و يكم رجب بود ، وليعهد به درب خانه نيامد . گفتند : مجلس داشت براى آن دزدى كه به تازگى در راه قزوين شده بود و چاپار دولتى را دزد لخت كرده است . طهران مؤيد الاسلام صاحب روزنامهء حبل المتين كه در كلكته به طبع مىرساند و به زبان فارسى است ، از معاندين امين السلطان صدر اعظم سابق است و عين الدوله صدر اعظم اتابيك از اين جهت با او ارسال و مرسول دارد و يك قبضه عصاى مرصع براى او فرستاد . در اغلبى از جرايد خود تعريف عين الدوله و تكذيب امين السلطان را مىنمايد . در ماه جمادى الاولى ، در چند روزنامه تكذيب حاجى ملك التجار و ميرزا لطف اللّه صدر المتكلمين روضهخوان را كه از هواخواهان امين السلطان مىباشند نمود . در يكى دو روزنامه ديگرش ، نقليات يكى از بيدينان را كه در شريعت اسلام [ در ] ايران نموده ، نوشته است . ازجمله چرا بايد مرد زنهاى متعدده بگيرد و زن منحصر به يك شوهر باشد . دوم اينكه زنها چرا بايد رو بگيرند و حجاب داشته باشند و نيز بدگوئى از فاضل ماماقانى كه از فحول علماى نجف اشرف است و رساله دارد ، نموده است . از اين جهت